Kleding

5x kledingstoffen onder de loep: wat is de meest duurzame stof?

87% katoen, 13% polyester, 100% nylon … Leuk allemaal die namen en percentages, maar wat betekenen ze nou eigenlijk? Waarschijnlijk kijk jij net als ik weleens op een labeltje aan de binnenkant van je kleding (en doet dan ook net alsof je snapt wat er staat). No stress! Je bent zeker niet de enige. 

Voordeel is dan wel weer: als je eenmaal weet hoe en wat, dan weet je het én shop je straks een stuk bewuster. Vandaag ga ik jullie meenemen op een korte reis in de wereld van kledingstoffen. Er zijn natuurlijk teveel materialen om in één blog te behandelen, dus heb ik een selectie gemaakt van de meest gebruikte en interessante materialen.

Elk materiaal heeft zo z’n eigen specifieke voor- en nadelen, maar er zijn duidelijke verschillen te zien in hun impact, eigenschappen en duurzaamheid. Ik zal met per stof aangeven wat de pro’s en cons zijn en dat vervolgens toelichten. Let’s go!

1. Katoen

Eigenschappen:

  • zacht
  • veelzijdig te gebruiken (van t-shirts tot denim jassen)
  • goedkope productie
  • minder sterk dan andere stoffen

Milieu-impact:

  • insecticiden en pesticiden nodig
  • veel water nodig (8000L/kg stof)

Katoen is op dit moment de bekendste en meest gebruikte natuurlijke grondstof in kleding. In ongeveer 60% van alle kleding zit een gedeelte katoen. De katoenplant is namelijk makkelijk om te vormen tot stof en dat zorgt voor een goedkoop productieproces. Daarnaast kun je hele zachte stof maken van katoen, evenals bijvoorbeeld denim jassen, waardoor het een zeer gewild materiaal is.

En dat is merkbaar: katoen wordt gigantisch veel gebruikt en dat zorgt voor een aantal problemen. De katoenplant is vatbaar voor ziekten waardoor ze vaak worden besproeid met pesticiden en insecticiden om dit te voorkomen. Maar liefst 16%-25% (!) van alle insecticiden wereldwijd worden gebruikt voor katoen. Ik dacht voorheen eigenlijk dat het alleen gebruikt werd voor ons voedsel, but I guess not

Daarnaast putten katoenplanten de grond waar ze op groeien uit van onder andere nitraten, waardoor er langetermijnproblemen ontstaan. En last but most triest is dat er voor 1 kg katoen ongeveer 8000 liter water nodig is. 8000 liter! Daar kunnen 10 mensen een jaar lang van leven.

Maar Erik, dan gebruiken we toch gewoon biologisch katoen, want dan zijn er geen pesticiden meer nodig?!

Ja, dat is zeker al een stap in de goede richting. Maar om katoen biologisch te verbouwen heb je dan weer meer land en water nodig dan normale katoen. Met andere woorden: het is heel eerlijk gezegd dus allebei even knudde #sadbuttrue

2. Polyester

Eigenschappen:

  • veelzijdig
  • sterk
  • broedplek voor bacteriën ( nare luchtjes)

Milieu-impact:

  • wordt gemaakt van olie en dat is natuurlijk nooit goed 😉
  • vereist veel energie in productieproces
  • microvezels komen vrij tijdens het wassen

Polyester is de meest voorkomende stof, gemaakt van olie. Over de jaren heen zijn er veel varianten hierop gemaakt, waaronder: nylon, spandex & acryl. Net als katoen heeft polyester in de afgelopen 100 jaar een enorme groei doorgemaakt in de kledingmarkt. Het is zelfs zo dat de stof nu in meer dan de helft van de kleding die gemaakt wordt verwerkt zit! Een groot nadeel van polyester is dat het voor nare luchtjes kan zorgen, omdat bacteriën zich goed op het materiaal kunnen vermenigvuldigen…

Naast dat het gemaakt wordt van olie en je er een beetje van kunt gaan meuren, is er nog een ander groot probleem met polyester. Microvezels. Minuscule deeltjes plastic die vrijkomen door het wassen, en in de oceaan belanden. Daar worden ze opgegeten door zeedieren, die vervolgens weer eindigen op het bord van mensen die zeedieren eten (blegh). Het ironische aan het verhaal is dat er nu veel kledingmerken zijn die zich duurzaam profileren door gerecycled polyester te gebruiken, maar zich niet realiseren dat ze het probleem alleen maar erger maken. Een schildpad kan een grote plastic fles niet opeten, maar microvezels afkomstig van kleding die gemaakt is van diezelfde fles wel. Polyester is dus niét – nooit niet – duurzaam en milieuvriendelijk.

3. Bamboe

Eigenschappen:

  • zacht
  • ademt goed
  • antibacterieel

Milieu-impact:

  • groeit enorm snel met weinig waterbehoefte
  • kan op veel plekken groeien
  • vereist veel chemicaliën om stof van te maken

Als ik aan bamboe denk, dan denk ik aan panda’s en dan moet ik altijd lachen. Jullie waarschijnlijk ook. Maar bamboe is niet alleen de favoriete maaltijd van deze grote knuffelbeesten; je kan er ook producten van maken. Van tafels en huizen (ja, echt) tot kleding.

Bamboe heeft een sterke stam en is daarom geschikt om te gebruiken in bijvoorbeeld bouwmaterialen. Je kunt je wel voorstellen dat er heel wat bij komt kijken om stof te maken uit zo’n stevige stam. En dat is precies waar de milieuproblemen door ontstaan. Voor dit proces zijn er namelijk super veel chemicaliën nodig. Daarnaast wordt in de productielanden niet altijd even goed gecontroleerd of dit zonder afvalstromen gaat. Dit is dan ook de reden waarom merken als bijvoorbeeld Patagonia afzien van het gebruik van bamboe (en in plaats daarvan hennep gebruiken).

Kleding in wardrobe op kleur geselecteerd

4. Hennep

Eigenschappen:

  • erg sterk
  • antibacterieel
  • ademt goed
  • kan stug zijn, zeker als 100% stof

Milieu-impact:

  • groeit enorm snel
  • vereist geen pesticiden of insecticiden
  • weinig water nodig (2100L / kg stof)
  • kan 3x meer stof halen dan katoen uit dezelfde landoppervlakte

Om maar meteen met de deur in huis te vallen: hennep is een ras van de plantensoort cannabis sativa, die bijna geen THC (middel waar je stoned van wordt) bevat en dus kan je het niet gebruiken om te roken. Of nou ja, het kan wel. Er gebeurt alleen vrij weinig. Sorry voor de teleurstelling 🙂

Hennep wordt al eeuwen gebruikt om zeilen, touwen en kleding te maken. En dat is niet zomaar; de plant is enorm sterk. Hoewel hennep dus vroeger veel werd gebruikt, zie je er nu niet veel kleding meer van. Dit komt met name omdat er andere stoffen verschenen zoals katoen en polyester, maar ook door de associatie die hennep heeft met zijn rookbare neef.

Hennep groeit bijna uit zichzelf en heeft dus weinig water, land of pesticiden nodig. Ten opzichte van alle andere materialen heeft hennep hierdoor de meest positieve impact op het milieu als grondstof. Net zoals bamboe is ook stof van hennep ademend en antibacterieel, wat ervoor zorgt dat je minder last hebt van zweetoksels als je de kleding draagt. Het enige nadeel aan de kleding is dat het wat stug kan zijn ten opzichte van andere stoffen.

5. Lyocell/Tencel

Eigenschappen:

  • ademt goed
  • zacht

Milieu-impact:

  • bossen vaak duurzaam beheerd
  • minder water nodig dan katoen

+- chemicaliën zijn nodig, maar blijven grotendeels in productieproces

Lyocell – beter bekend van de merknaam Tencel – is een stof die in opkomst is als vervanger voor huidige stoffen. Dit komt met name omdat het materiaal goed ademt en zacht is. Deze eigenschappen zijn fijn voor kledingstukken die direct op de huid liggen zoals t-shirts.

Lyocell wordt gemaakt van eucalyptusbomen die opgelost en chemisch bewerkt worden tot stof. Nou denk je misschien meteen ‘chemisch = slecht’, maar in tegenstelling tot het productieproces van bamboe, is dat van lyocell een gesloten systeem, waardoor de milieu-impact laag is.

Ja, wij hebben dus als mensen inmiddels zulke vergevorderde technieken dat we gewoon een boom kunnen veranderen in een kledingstuk. Simsalabim. Moderne magie, alles!

Ja lekker lijstje hoor, Erik! Maar wat is nu de beste optie?

Als je puur en alleen kijkt naar de eigenschappen van de materialen, dan is het maar net waar je naar op zoek bent. Zachte stof, veelzijdige stof, antibacteriële stof, sterke stof of whatsoever. Het is hoe dan ook verstandig om te zoeken naar natuurlijke stoffen die als vervanger kunnen dienen voor polyester, om zo de nare microvezels te vermijden. We willen namelijk niet dat de oceaan en de dieren die erin leven straks uit plastic bestaan, right?

Qua milieu-impact is er wel een duidelijke winnaar, en dat is hennep. Het heeft weinig water- en landbehoefte en er zijn geen schadelijke chemicaliën in de productie nodig. That’s the way to go! Ook lyocell is een goede optie door het gesloten productiesysteem en het duurzaam beheren van de bossen. Het grote nadeel is dat het aanbod van beide stoffen nog schaars is en je goed moet zoeken naar de kleding die je wilt hebben. Als je geen hennep of lyocell kan vinden, is biologisch katoen wel een goed startpunt om je kledingkast te verduurzamen.

Natuurlijk zijn er nog vele andere materialen die hier niet behandeld zijn zoals bijvoorbeeld linnen, viscose en elastaan. Als je hier meer over wilt weten, just shoot!

Mijn naam is Erik de Groot en ik ben oprichter van sportkledingmerk Iron Roots, waarmee wij hét alternatief worden voor alle plastic sportkleding die er nu is. Dit doen wij door duurzame materialen zoals hennep te gebruiken als grondstof en dit te combineren met een transparante keten, waarbij iedereen die werkt aan onze producten eerlijk behandeld en betaald wordt. Ons doel is om mensen en merken te inspireren om bewuster om te gaan met kleding.

 

 

 

Let jij op van welke stoffen je kleding is gemaakt? Zo niet, waarom niet? En zo ja, welke vind jij het fijnst? Erik en ik zijn heel benieuwd! Laat het ons zeker even weten in de comments, via mijn Facebook en Instagram of via de Facebook van Iron Roots. #vindenweleuk

Bronnen

Katoen:

  • http://www.cotton.org/edu/faq/
  • http://cottonaustralia.com.au/australian-cotton/basics/uses-of-cotton
  • https://ejfoundation.org/reports/the-deadly-chemicals-in-cotton
  • https://www.hunker.com/12505119/why-is-cotton-harmful-to-the-soil

Polyester:

  • https://qz.com/414223/if-your-clothes-arent-already-made-out-of-plastic-they-will-be/
  • https://www.plasticsoupfoundation.org/en/2016/05/fish-markets-fish-contains-plastic/
  • http://www.patagonia.com/blog/2017/02/an-update-on-microfiber-pollution/

Bamboe:

  • https://www.patagonia.com/on/demandware.static/Sites-patagonia-us-Site/Library-Sites-PatagoniaShared/en_US/PDF-US/bamboo_rayon.pdf

Hennep:

  • https://www.wur.nl/upload_mm/9/6/8/3dea0961-4cc1-4745-bbc6-c52d1f138e4b_HennepinEuropa.pdf
  • https://www.sei.org/mediamanager/documents/Publications/SEI-Report-EcologicalFootprintAndWaterAnalysisOfCottonHempAndPolyester-2005.pdf

Tencel:

  • https://www.businessinsider.com/how-tencel-compares-to-cotton-2015-9?international=true&r=US&IR=T

 

 

You Might Also Like

6 Comments

  • Reply
    Ingeborg
    19 november 2018 at 09:50

    Wauw die tas wil ik echt hebben! Waar kan je die krijgen?

  • Reply
    Suus
    19 november 2018 at 11:14

    Wat ik eigenlijk mis in dit artikel is de meest duurzame optie *of all* , namelijk zorgen dat je linksom of rechtsom gewoon kleding van goede kwaliteit koopt zodat de impact niet voor niets is geweest. Ok, behalve polyester dan.
    Maar stel dat mijn hennep-broek een jaar meegaat en mijn katoenen broek 4 jaar dan kan ik alsnog beter voor die katoenen broek gaan, ook al is de initiele impact groter.

    Ik vraag me nu wel af, is er een manier om aan duurzame pantys te komen? 🙁 Ik draag bijna altijd rokjes/jurkjes of shorts met een panty eronder, dit omdat ik een beetje een fatty ben met schurende dijen die ervoor zorgen dat (spijker)broeken binnen no time door zijn op die plek, kun je de hele broek bijna weggooien terwijl er maar 2 vlakjes kapot zijn. En repareren gaat ook bijna niet omdat het slijtage is. Dus ik kies dan voor kleding-met-pantys omdat die pantys veel langer meegaan dan een spijkerbroek (ok toegegeven, ik geef dan wel niet zo om een ladder of twee haha). Zo lastig dit :\

  • Reply
    Mariëlle
    19 november 2018 at 20:48

    Super goed artikel! Ik koop nu vrijwel altijd tweedehands, dat is toch al gemaakt. Maar daarbij let ik verder niet op de stoffen (buiten dat het vegan is natuurlijk). Toch wil ik dat ook wel gaan doen 🙂

  • Reply
    Marloes
    26 november 2018 at 09:14

    Erik, wat kun je vertellen over half-synthetische stoffen als viscose (van hout óf van bamboe) en lyocell en het loslaten van microplastic? Ik begreep dat viscose net zo erg is in het loslaten van microplastics als acryl. Het eindfabrikaat van lyocell is qua proces en structuur vergelijkbaar met viscose. Laat lyocell dan ook microplastics los (aangezien het ook een half-synthetisch product is)? Ik krijg hier verschillende antwoorden op (mensen die niets te verkopen hebben zeggen ‘ja net zo slecht’, mensen die lyocellproducten verkopen antwoorden mij ‘nee niets aan het handje’).

  • Reply
    Erik
    26 november 2018 at 12:11

    Hey Marloes,

    Goede vraag en ik begrijp de verwarring. half-synthetisch betekent niet dat er voor de helft synthetisch materiaal zoals plastic wordt gebruikt om de stof te maken, maar enkel dat het productieproces ‘synthetisch’ is. Voor bamboe of hout is er geen natuurlijk proces om kleding te maken, dus moet dat chemisch gedaan worden en noemt men het een half-synthetische stof.

    In principe laten alle stoffen deeltjes los tijdens het wassen, maar als de grondstof natuurlijk is: hennep, bamboe, hout etc. dan zijn die deeltjes niet schadelijk voor het milieu, want ze zijn niet van plastic 🙂

    Als er nog iets onduidelijk is, let me know!

  • Leave a Reply