Vegan Facts

Vegan facts: ‘Maar wat is er dan mis met honing?’

In mijn vorige twee artikelen uit de ‘Vegan Facts’ serie ging ik in op wat het probleem is met melk en eieren, ondanks dat er niet a la minute dieren van ‘dood’ gaan. Als ik hierover in gesprek raak met mensen merk ik  dat ze wel begrijpen dat de melk- en eierindustrie niet alleen een probleem is voor het milieu, maar ook dat de dieren allesbehalve een florissant leven hebben. Maar met honing is dat een ander verhaal. Op de een of andere manier kunnen we ons slechter identificeren met een insect, waardoor we ook minder goed begrijpen wat er aan de hand is. Wat is er nu eigenlijk mis met honing? En is het wel écht zo über gezond als iedereen denkt?

Toen ik de stap zette van vega naar vegan, ben ik ook meteen gestopt met honing. Toch wist ik toen nog niet precies waarom. Bijen maken nu eenmaal honing, right? Natuurlijk had ik al wel een aantal keren de klok horen luiden over stress, rook en iets met kunstmatige stoffen, maar de daadwerkelijke klepel was voor mij nog een beetje zoek. Pas toen ik me er echt in ben gaan verdiepen begreep ik dat het niet alleen dieronvriendelijk is, maar kwam ik er ook achter dat het met de gezondheidsvoordelen van honing behoorlijk tegenvalt.

‘Maar honing is toch gezond?’

Eerlijk? Niet echt. Honing uit de supermarkt bestaat voor ongeveer 80% uit kristalsuiker oftewel sucrose (fructose + glucose). Zoals ik al eerder uitgelegd heb, is suiker gewoon suiker. Of dat nou honing, agavesiroop, maple syrup, druivensuiker of kokosbloesemsuiker is. Het veroorzaakt hoe dan ook schommelingen in je bloedsuikerspiegel en drang naar méér suiker. Dat is  één.

Ten tweede gebruiken bijenhouders vaak allerlei middelen om ongedierte zoals de varroamijt in bijen tegen te gaan. Deze middelen kunnen resten achterlaten in de honing. Ook sporen van andere bestrijdingsmiddelen of giftige planteigen stoffen die bijen oppikken uit het milieu kunnen in de honing, en dus ook in jou, terecht komen. Ook niet zo gezond, inderdaad.

Daarnaast is er de laatste jaren veel onderzoek gedaan naar het voorkomen van pyrrolizidine alkaloïden (PA’s) in honing; planteigen stoffen die giftig zijn voor mensen. Bepaalde planten waar bijen honing van oogsten bevatten veel PA’s en honing van deze planten kan mogelijk schadelijk zijn, zoals Jacobskruiskruid.

Is honing dan echt alleen maar bad news?

Nee, natuurlijk niet. Honing bevat zeker ook vitamines, mineralen, spoorelementen en enzymen. Het is immers voedsel voor een bij, dus voor hen is het zeker gezond. Maar tegenwoordig wordt supermarkthoning steeds vaker gepasteuriseerd om de textuur voor ons te optimaliseren, en dit gaat ten koste van het enzymgehalte. En dan heb ik het nog niet eens over die mega goedkope honing waar vaak ook nog goedkope vulstoffen aan worden toegevoegd, zoals kleur-, geur- en smaakstoffen. Bovendien wordt importhoning soms vermengd met suikerwater om de productiekosten te drukken. Lekker, hoor.

Oh, en voor de mensen die ‘s avonds warme melk met honing nemen omdat het zo gezond is en ze lekker slapen: honing die verhit wordt boven de 40 graden bevat aanzienlijk minder enzymen, omdat ze gedenatureerd worden door de verhitting. Met andere woorden? Het heeft nauwelijks gezondheidsvoordelen meer. Just sayin’.

‘Maar er gaan toch geen bijen van dood?’

Nou, eigenlijk best wel. En voordat ik straks weer allemaal furieuze bijenhouders met hooivorken achter me aan krijg: er zal per imker best verschil zijn in hoe er met de dieren wordt omgegaan. Maar feit is wel dat het winnen van de honing hoe dan ook geen pretje is voor de bijen. Het meest bizar vind ik dat de koningin vaak kunstmatig geïnsemineerd wordt. Het zaad dat hier voor nodig is, wordt verkregen door in het achterlijfje van een mannetjesbij te knijpen! Voor een inseminatie zijn 10 tot 12 zaadwinningen nodig. Nu ben ik geen bij, maar ik kan me niet voorstellen dat dit een feestje is. Het zaad wordt vervolgens met een pipet ingebracht bij de koningin.

Als wij mensen de honing niet op zouden eten, zouden de dieren dit zelf gebruiken om de winter door te komen. Honing is ook niet iets wat uit de lucht komt vallen. Het is voor die beesten keihard zwoegen. Om een beetje een beeld te schetsen: een bij moet ongeveer tweehonderd keer uitvliegen om één gram honing te maken.

Om de bijen toch eten te geven, krijgen ze van de imkers suikerwater. Dit smaakt wel lekker zoet, maar mist natuurlijk een shitload aan belangrijke voedingsstoffen voor de bij. Het suikerwater verzwakt de dieren, waardoor ze vatbaarder worden voor schimmelinfecties, mijten en virussen. Dit wordt (naast het gebruik van landbouwgiffen) in verband gebracht met het afnemen van bijenpopulaties in de wereld.

Conclusie?

Toen ik met mijn snufferd op deze feiten werd gedrukt, kon ik niet anders dan ook de honing laten staan. Het is niet alleen fucked up voor de bijen, maar het is ook allesbehalve een holy grail voor mijn gezondheid.

Nu ben ik persoonlijk niet zo’n mega zoetekauw, maar er zijn zat andere opties die veel gezonder zijn. Zo gebruik ik zelf graag dadels als ik toch iets wil zoeten. Hier zitten ook antioxidanten, vitamines en mineralen in, en is ook nog eens bij-vriendelijker. Ik heb ook ontdekt dat je zelf heel easy dadelsuiker kan maken, dus dat ga ik binnenkort maar eens proberen 🙂 Als het is gelukt laat ik het jullie uiteraard weten op mijn blog.

 

Eten jullie honing? Zo ja, waarom en zo niet, waarom niet? Laat het me weten in de comments of via Facebook en Instagram.

 

Bronnen:

  • Greger, M., The healthiest sweetener. Geraadpleegd op 30 januari 2017. http://nutritionfacts.org/video/the-healthiest-sweetener/
  • Kempf, M., Wittig, M., Reinhard, A., von der Ohe, K., Blacquière, T., Raezke, K. P., … & Beuerle, T. (2011). Pyrrolizidine alkaloids in honey: comparison of analytical methods. Food Additives & Contaminants: Part A, 28(3), 332-347.
  • Phillips, K. M., Carlsen, M. H., & Blomhoff, R. (2009). Total antioxidant content of alternatives to refined sugar. Journal of the American Dietetic Association109(1), 64-71.
  • Roekel van, A. Kwaliteit bijenonderzoek betwist. Geraadpleegd op 30 januari 2017. https://www.nemokennislink.nl/publicaties/kwaliteit-bijenonderzoek-betwist

 

You Might Also Like

16 Comments

  • Reply
    Annemarijn
    30 januari 2017 at 17:21

    Yes! Eindelijk een decent artikel dat ik mensen kan voorschotelen die erover beginnen 🙂 Hij is weer lekker Cil! <3

    • Reply
      Cilla
      30 januari 2017 at 17:23

      Graag gedaan meid 🙂

  • Reply
    Mariëlle
    30 januari 2017 at 18:10

    Super handig artikel weer!! Ik ben tegenwoordig ook niet meer zo’n zoete freak gelukkig! Ik laat het ook lekker staan!

  • Reply
    Elcke
    30 januari 2017 at 20:03

    Top artikel!
    Daarnaast is het zo dat naast dat er megastallen voor veeteelt zijn of megastallen zijn voor bijen waar ze ongeveer 1 meter kunnen uitvliegen naar een bak met suikerwater :O
    Dit heeft Janneke van der Meulen mij wel eens verteld.

    Goed gedaan chick!

    • Reply
      Cilla
      30 januari 2017 at 21:59

      Thanks 🙂

  • Reply
    Debbie Bodewes
    30 januari 2017 at 20:59

    leuk stuk maar een wesp is geen bij en op de foto staat een wesp….. 🙂

    • Reply
      Cilla
      30 januari 2017 at 21:20

      Hahaha nou, heeft die wesp ook nog een glansrol in mijn artikel 😉

  • Reply
    Marieke
    31 januari 2017 at 09:42

    Honing uit de supermarkt, gewoon om te eten gebruik ik ook niet meer. Wel heb ik een gezichtsmasker met Manuka honing gehad die ik super fijn vind. Maar ik ga ‘m zelf niet aanschaffen heb ik besloten. En natuurlijke verzorgingsproducten bevatten vaak bijenwas. Dat maakt het soms nog wel lastig om te vermijden. Toch kijk ik steeds vaker uit naar vegan alternatieven.

  • Reply
    Hanna
    6 mei 2017 at 10:59

    Hoi,
    Hier een jarenlange vegetarier, die nu consumptie van zuivel aan het verminderen is. Ik doe dit met name vanwege het milieu, maar dierenleed speelt ook wel een rol. Ik vind je website hartstikke interessant en waardeer je moeite, maar ik vind je presentatie van informatie toch vaak niet helemaal eerlijk. Wat me opvalt is een enorm gebrek aan informatie over biologische honing, zuivel en eieren. Waarschijnlijk omdat dan een aanzienlijk deel van je argumentatie wegvalt? Ik eet zelf al nauwelijks eieren, weinig zuivel en honing. Wat ik nog wel eet is allemaal biologisch. Voor mij ontbreekt nu de motivatie om volledig veganistisch te gaan, omdat ik nauwelijks complete, objectieve informatie (met bronnen) kan vinden over waarom ik van mijn laatste biologische zuivel- en honingconsumptie af zou moeten. Ik wil graag de stap zetten, maar wordt door niets overgehaald om er voor te gaan, omdat ik weinig eerlijkheid tegenkom. Misschien kun jij me helpen? Dan heb je er een veganistische fan bij 🙂 Ik hoor graag van je, of anderen die dit lezen en me willen helpen.

  • Reply
    Ellen
    11 juni 2017 at 16:46

    Hoi ik heb een aanvullende vraag over honing, en ik vroeg me af of jiij me daar misschien bij kunt helpen. Je legt goed uit waarom het niet nodig is om honing te eten vanuit gezondheids- en dierenwelzijn perspectief, maar heb je een idee over het milieu aspect van bijen? Voor zover ik weet zijn bijen, en dus ook het houden van bijen, essentieel voor het in stand houden van de flora en fauna hier. Daarbij komt ook nog dat veel soorten bijen een uitstervende diersoort is en niet zou overleven in het wild (niet dat het dan nodig is ze in leven te houden, zo is natoer).

  • Reply
    sam
    21 maart 2019 at 12:36

    Ik lees vooral aanklachten tegen de foute manier van bijenhouden en honing winnen. Is toepasbaar op alles wat voedselproductie betreft. De vereisten om biohoning te oogsten al eens gelezen? Best wel strenge voorwaarden die in het belang van de bijenkolonie zijn. Besef ook goed dat het houden van bijen belangrijk is om de bijenpopulatie in stand te houden. De oogst moet gewoon niet overmatig zijn zodat de beestjes zelf kunnen voorzien in hun behoeften.
    Het veganistisch standpunt dat honing door bijen gemaakt worden klopt uiteraard, daar kan je niet omheen. Over suiker en zoetmiddelen praten is ook een ander onderwerp. Het evenwicht vinden dat, in ruil voor goede zorgen, een deeltje van de honing voor jou is, is betwistbaar maar niet zo onrechtvaardig vind ik.

  • Reply
    Roxanne
    13 augustus 2019 at 12:02

    Wow
    Wat ik nu lees vind ik wel overrated. Ik begrijp dat je je licht wil zetten op de honingindustrie maar die industrie heeft weinig met imkeren te maken. Wij houden zelf bijen en doen niets van wat jij benoemd. Ziekten en mijten kun je ook ander bestrijden bijv. met vluchtige oliën uit planten. En als je genoeg honing bij de bijen zelf laat hoef je geen suikerwater te gebruiken. PA’s in honing is een kwestie van opletten op je drachtplanten…. Sorry maar niet iedereen imkert zo ouderwets meer! Helaas is een natuurlijke zwerm niet meer mogelijk in Nederlandf…… Het is en blijft moeilijke discussie maar zonder bijen geen groente fruit en bloemen……

    • Reply
      Cilla
      13 augustus 2019 at 12:19

      Jij vindt het overrated en dat mag. Is ook logisch als je in dat vak zit. Maar feit blijft wel dat het overgrote deel het nog wel zo doet, daar is uitgebreid onderzoek naar gedaan. Dus prima en mooi als jij het anders aanpakt, maar het gros niet. En dat is wat mij niet lekker zit. Je weet als consument eigenlijk nooit wie de boel belazert en wie niet, dus dan ben ik van mening dat je het beter helemaal niet kunt nemen. Het is simpelweg voer voor bijen, en niet voor mensen.

  • Reply
    Roxanne
    16 augustus 2019 at 07:10

    Ik snap je standpunt (mede omdat ik zelf tien jaar veganistisch heb gegeten toen het nog niet hip was lees: 15 jaar geleden) maar is dat niet met alles waar je voor betaald zo….? Met biologisch kun je belazerd worden…. Groene stroom… Vleesindustrie die vegetarisch gaan produceren omdat de markt is vergroot willen we die liever ook niet sponsoren toch? Auto rijden….. Dat is een kwestie van weloverwogen zo bewust mogelijke keuzes maken en onderzoek doen waar je iets koopt en jij je goed bij voelt. Dan mag je nog van geluk spreken dat je die keuze hebt…
    Begrijp me niet verkeerd hoor…. maar ik wil proberen de aandacht ergens op te vestigen. Neem bijvoorbeeld een ziek iemand zoals iemand die anorexia heeft…. of iemand met kanker die chemo krijgt en daar ziek van is….. Wat krijg je te eten in het ziekenhuis ? Voornamelijk troep.. veel suikers veel vet en veel zout….. Door middel van pollen ( wat echt nog veel gemener is om te verzamelen dan honing ) kun je deze mensen op gewicht houden zorgen dat ze niet meer afvallen en wel voedingsstoffen binnen krijgen die ze nodig hebben om op gewicht te blijven… Dan heb je Pollen VS Pharma-medicatie… Het is dus niet zo zwart wit… Honing direct van een imker en ongefilterd kent zeker wel gezondheidsvoordelen… Dat er zoveel bijen doodgaan ligt mede ook aan al het gif wat gespoten word in de landbouw. Ik ben blij om te lezen dat wij zo niet met onze bijen en honing omgaan. Mocht je toch van de smaak van honing houden Paardenbloemengelei komt er aardig bij in de buurt 🙂 Dat noemde ze vroeger niet voor niets arme lui honing. Bijen zijn belangrijk voor de natuur we kunnen niet zonder… in het wild is het bijna onmogelijk te overleven voor bijen nu het zover is kunnen we ze best een handje helpen…

  • Reply
    Roy
    6 oktober 2019 at 19:56

    Goed om te weten dat het niet gaat om dierlijke proteïne in de honing maar om manier waarop de bij behandeld wordt, er is een groot verschil tussen Amerikaanse, Chinese en Nederlandse imkers. Ook ik ben geen fan van KI maar ook groenten worden door de mens gekruist en op goede eigenschappen geselecteerd. Waar denk je dat je vruchten vandaan komen en wie daar dan mede verantwoordelijk voor is. Een beetje imker weet dat je de PA honing niet mag verkopen, het is wel van planten die ook medicinale eigenschappen hebben. Als je honing in de supermarkt koopt weet je niet waar die vandaan komt en wat er met de bijen gebeurt. Ga naar je lokale imker, praat met hem en hoe hij met zijn bijen omgaat en koop daar dan zijn honing, of niet. Het is makkelijk om alles over de zelfde kam te scheren maar zorg dat je weet waar je eten vandaan komt, zelfs je bio groente uit een ver vaag land koopt het bio merk.

    • Reply
      Cilla
      15 oktober 2019 at 17:22

      Er zit geen proteïne in honing (of nou ja, 0,3 gram. Maar dat is eigenlijk niets). Honing bestaat volledig uit koolhydraten, maar dat terzijde.

      Ik scheer imkers zeker niet over 1 kam. Ik geloof best dat er uitzonderingen zijn en dat er imkers zijn die goed met de bijen menen om te gaan. Maar feit blijft wel dat de honing niet voor mensen bedoeld is, maar voor de bijen zelf. Ik vind niet dat wij het recht hebben om dat even bij ze weg te halen onder het mom van ‘wij zijn mensen, dus kom maar op maar die honing’. Bovendien kun je het kruisen van groente en fruitsoorten niet vergelijken met de inseminatie bij bijen; groenten en fruit hebben geen gevoel zoals een bij dat heeft.

      Daarnaast vind ik het altijd jammer om het ‘dat gebeurt niet in Nederland’ geluid te horen als het over misstanden gaat in de voedingssector waar dieren bij betrokken zijn. Er gaat ontzettend veel mis in Nederland (zoals je ongetwijfeld ook ziet in het nieuws) en ik vind juist dat boeren, imkers, schapenhouders, etc. zich wat vaker achter de oren mogen krabben. En nogmaals: er zijn vast ook een paar imkers met goede bedoelingen. Dat is mooi. Maar alsnog is en blijft de honing van de bij én hebben mensen het niet nodig 🙂

    Leave a Reply